HÜSEYİN GÖNÜLLÜ

Camilerimizin Kıble çizgisine tam olarak bakmadığına dair kaygılarımı ve bu konuda yapılabilecek bir şeyler olup olmadığını öğrenmek için Diyanet İşleri Başkanlığı‘na internet üzerinden göndermiş olduğum soruya aldığım cevabı da buradan paylaşmak istiyorum:

Sorunuz:
Sayın İlgili,
Basında, Mekke’de 200 caminin kıbleye bakmadığı; yetkililerin ilgili camilerde gerekli düzenlemeyi yapacaklarını söyledikleri bilgisi yer aldı. Bir süredir bizim camilerimizden de bazılarının kıbleye tam olarak bakmadıklarını fark etmiş, bu konu üzerine çevremden bilgi edinmeye çalışıyordum ama tatmin edici bir bilgiye ulaşamadığım için size sormaya karar verdim:
1. Camilerimizin Kıble’ye tam olarak bakmaması kaç dereceye kadar kabul edilebilir?
2. Bazıları tarihi ve büyük camilerimiz olmak üzere Kıble yönünden çok daha farklı yönlere bakan camilerimizde (en basitinden) ip çekilerek insanların Kıble’ye yönelerek namaz kılmaları temin edilemez mi?www.gonullu.com

Bu konuda bazı camilerimiz için tespitlerimi internet sitemde yayınladım. Bu sorularımı destekleyeceği için siteme bakmanızı da rica ediyorum:

Saygılarımla

Cevap:

Kâbe’yi görerek namaz kılanların, doğrudan Kâbe’ye; görmeden kılanların ise Kâbe istikametine yönelmeleri, namazın farzlarındandır.

Uzaklardan Kâbe’ye yöneliş, ancak takribi olarak gerçekleşebilir. Bu yönelişte esas olan, namaz kılanın yüzünün Kâbe istikametinden tamamen sapmamış olmasıdır. İnsan yüzü enine dairesel olduğundan, bir kulaktan diğer kulağa yaklaşık 180 derecelik bir açıya sahiptir. Kâbe veya Kâbe’nin gökyüzüne doğru dikey doğrultusu, kişinin yüz açısı içerisinde kaldığı sürece namaz kılan, Kıble’ye yönelmiş sayılmaktadır.

Buna göre namaz kılan, kendisini Kâbe’ye dik olarak bağlayan doğrudan, sağa veya sola doğru tam 90 derece dönmediği takdirde yüzü, Kıble istikametinden tamamen sapmış olmaz.

Bu itibarla daha önce yapılmış ve inşaatları tamamlanmış olan camilerde/mescitlerde, yukarıda açıklanan açı sınırları içinde kalan Kıble sapmaları, o camilerde mihrap istikametine göre kılınan namazların sıhhatine engel değildir.

Mekke’deki 200 kadar caminin Kıble yönüne bakmadığı gerekçesi ile modern teknikler kullanılarak düzeltileceğine dair açıklama yine de kafa karıştırıcı. Mekke’deki camiler 180 dereceden daha fazla bir sapmayla bambaşka bir istikamete mi bakıyormuş acaba? İlginç ama vatandaş açısından bir sorun yok gibi görünüyor… 

 

 

 

Bir önceki yazımda, Google Earth programında inceleme yapıldığında camilerimizin bazıların tam olarak kıbleye bakmadıklarını, bazılarının ise çok doğru bir açıyla inşa edilmiş olduklarını görmenin mümkün olduğunu vurgulamıştım.

Benim yaptığım gözlem, çok milimetrik bir hesaplamaya dayanmıyor. Programın mesafe ölçme cetveli kullanılarak yapıldı. Ama gözle görülen, ince hesapla da doğrulanabilir diye düşünüyorum.

Cami tam olarak kıbleye bakmıyor diye yıkıp yeniden yapılsın denilemez şüphesiz. Ama insanların tam olarak Kâbe’ye yönelerek ibadetlerini yapabilmelerini sağlamak için basit düzeltmelerle, halıların – seccadelerin istikameti düzeltilebilir herhalde…

Kıbleyi tayin etmek için kullanılabilecek metotlardan birisi, kıble saati. Her il için ayrı ayrı hesaplanan ve günlük olarak değişen bu saatte yere dik açıyla tutulacak olan bir nesnenin gölgesi kıbleyi gösteriyor. İllere göre, günlük Kıble saatini Diyanet İşleri Başkanlığı‘nın internet sitesi www.diyanet.gov.tr adresinden öğrenmek mümkün.

Birkaç arkadaşıma konuyu açtığımda, belli bir açıya kadar caminin Kâbe bakmamasının namazın sıhhatine engel oluşturmadığı bilgisini verdi arkadaşlarım…

Eski camilerin tam olarak kıbleye bakmıyor olmalarını anlamak mümkün. O zamanın ölçü aletleri ile mümkün olan en iyi hesaplamayı yaparak inşa etmişler camileri. Ama şimdikilerin çok daha hassas ölçme imkanı varken, kimisinin Kudüs’e, kimisinin Afrika’ya doğru bakmasına ne diyeceğimi bilemiyorum…

Diyanet İşleri Başkanlığı böylesi bir duruma ne der, ne fetva verir bilemiyorum ama Mekke’deki kimi camilerin Kâbe’ye bakmadığını fark etmişler bugünlerde. Arabistan Diyanet İşleri Bakan Yardımcısı Tevfik el Sudeyri, “Büyük bir hata yok, ama bazı eski camilerde modern teknikler kullanılarak gerekli düzeltmeler yapıldı” demiş.

Bilmiyorum artık, bizim camilerin de yeniden hesaplamalarının yapılarak, belki Arabistan’da kullanılan modern tekniklerle, belki de caminin içine kıbleye doğru namaza durmayı sağlayacak kılavuz ipler çekilerek safların düzgün tutulması sağlanması gerekiyor… Cami Şam’a bakıyor, Trablus’a bakıyor diye Kâbe yerine Trablus’a doğru namaza durmak olmaz herhalde… “İstikbal-i Kıble” namazın şartlarından olduğu için, önemli bir konu olsa gerek…

Google Earth programında Kâbe başlangıç noktası olmak üzere, bizim bazı camilerimize cetvel çektiğimizde bazı camilerimizin kusursuz denilecek kadar yönünün tam olduğu görülürken, bazılarının ise açısının oldukça farklı olduğunu gözlemlemek mümkün. Örneğin Ankara Kocatepe camisinin yönü oldukça düzgün. Antalya’da Müftülük camisi de hemen hemen kıbleye bakarken, hemen yakınındaki Tekeli Mehmet Paşa Camisi daha doğuya, Kudüs’ten de doğuya, Şam’a doğru bakıyor.

Diyanet İşleri Başkanlığı ve Müftülüklerin gerekli hesaplamaları tüm camiler için yeniden yapıp ve/veya yaptırıp, önemli ölçüde sapma olan camilerde gerekli düzeltmelerin yapılmasını sağlamak ve bundan sonra yapılacak camilerin de doğru yapılabilmesi için gerekli tedbirleri almalarını beklemek hakkımız olsa gerek…

Antalya Kaleiçi Müftülük Camisi için Kıble çizgisi

Antalya Tekeli Mehmet Paşa Camisi için Kıble çizgisi

Antalya Tekeli Mehmet Paşa Camisi Şam istikametine bakıyor

Antalya Tekeli Mehmet Paşa Camisinde namaz kılanlar, Şam'a yönelmiş oluyorlar

Dünyada İnternet ve sayısal yayıncılığın ne ölçüde özgür olduğunu; karşılaşılan zorlukları ve kısıtlamaları inceleyen Freedom House raporu yayınlandı.

Türkiye’nin İnternet özgürlüğü karnesi pek parlak görünmüyor.

Raporu okumak için buradan buyrun lütfen:

Freedom on the Net

Diş hekimlerine yönelik yayın yapmakta olan Dentalife dergisinin Ocak 2009 sayısının Teknoloji köşesinde yayınlanan Nokia N96 incelemesi ile ilgili yazımı aşağıdaki taranmış sayfaların üzerine tıklayarak okuyabilirsiniz.

Yazı yayınlandıktan sonra N96′nın dışında Nokia e71 modeli oldukça cazip özellikleri ile telefon tercihleri arasında ön plana çıktı. Önümüzdeki günlerde piyasaya çıkması beklenen Nokia e55 ve Nokia e75 modelleri de bugünlerde adından söz ettirmeye başladılar. Türkiye’ye gelmesi vakit alabilir ama özellikleri hakkında bilgi almak isteyenler http://www.nokia.co.uk/find-products sitesini ziyaret edebilirler.